Katedra Technologii Lotniczych

Dla Pracownika

Statystyki

3.png2.png3.png3.png2.png1.png
Today174
Yesterday213
This week834
This month4520
Total323321

Who Is Online

1
Online

czwartek, 22, czerwiec 2017 18:29

MeteorologiaZapraszamy do zapoznania się z najnowszą książką pt. "Meteorologia w transporcie" autorstwa JAFERNIK H., FELLNER A., FELLNER R. Opracowanie składa się z 3 części. Pierwsza (rozdziały 1-17) jest poświęcona meteorologicznym warunkowym wykonywania lotów. Zawarto w niej odstawowe definicje. Druga część (rozdziały 18-23) zawiera charakterystykę meteorologicznych warunków lotu. W trzeciej części (rozdziały 24-29) dokonano oceny meteorologicznych warunków lotu na podstawie wtórnej analizy map synoptycznych. Każdy rozdział wieńczą zamiast podsumowania proste pytania i problemy sprawdzające wiedzę i zrozumienie przedstawionego materiału. Ostatnią, czwartą część poświęcono zadaniom i ćwiczeniom.

 

Książkę będzie można nabyć wkrótce w księgarni Wydawnictwa Politechniki Śląskiej.

Ze wstępu:

Zależność działań różnych gałęzi transportu” drogowego, szynowego, lotniczego czy morskiego od pogody jest ogólnie znana. Wiadome jest, że mgły, silne opady, burze, turbulencje, oblodzenie, niskie chmury są ciągle zjawiskami atmosferycznymi, które utrudniają i w wysokim stopniu komplikują technikę kierowania autem, sterowania statkiem morskim lub pilotowania statkiem powietrznym. Pogoda niekiedy uniemożliwia wykonywanie operacji transportowych, a także realizację niektórych zadań związanych z przemieszczaniem osób, towarów czy zwierząt. Zmusza często do zmiany czasu rozpoczęcia plano¬wanych zadań. Występujące w rejonie warunki atmosferyczne determinują decyzje dowódców, dotyczące na przykład wysokości lotu, ugrupowania bojowego, sposobu ataku celu, a także rodzaju możliwych do użycia środków ¬rażenia. Pogoda może pozytywnie lub negatywnie oddziaływać na bezpieczeń¬stwo, rytmiczność, a także efekty ekonomiczne szkolenia lotniczego. Jest więc ważnym elementem operacyjno-taktycznej sytuacji powietrznej. Realizacja zadań lotniczych przebiegać będzie pomyślniej, jeżeli dowódca decydujący o locie, a także załoga statku powietrznego mieć będą dokładne informacje o stanie i przewidywanych zmianach pogody w rejonie bazowania i na trasach lotu, a także w okolicy celu. Muszą oni także zdawać sobie sprawę z wpływu stanu atmosfery na lot statku powietrznego i planowane zadania lotnicze. Rzeczą naturalną jest, że lotnik najlepiej zorientuje się w sytuacji meteorologicznej przed wykonaniem zadań w powietrzu, jeżeli samodzielnie dokona analizy informacji o warunkach atmosferycznych, na podstawie map pogody i dokona ich lotniczej interpretacji. W czasie lotu zaś pilot spotykając się z takim czy innym zjawiskiem pogody oceni jego znaczenie i wybierze optymalne rozwiązanie, jeżeli będzie znał przyczyny powstania tego zjawiska i rozpatrywał je nie w sposób odosobniony, lecz w związku z ogólną sytuacją meteorologiczną, z którą zapoznał się przed lotem. Istotne dla skutecznego działania lotnictwa są więc umiejętności personelu latającego w sferze analizy i oceny meteorologicznych warunków lotów, zarówno prowadzonej na podstawie map synoptycznych, jak też obserwacji i orientowaniu się w pogodzie z zewnętrznych jej oznak, przede wszystkim z zachmurzenia.

 

Opracowanie składa się z 3 części. Pierwsza (rozdziały 1-17) jest poświęcona meteorologicznym warunkowym wykonywania lotów. Zawarto w niej odstawowe definicje. Druga część (rozdziały 18-23) zawiera charakterystykę meteorologicznych warunków lotu. W trzeciej części (rozdziały 24-29) dokonano oceny meteorologicznych warunków lotu na podstawie wtórnej analizy map synoptycznych. Każdy rozdział wieńczą zamiast podsumowania proste pytania i problemy sprawdzające wiedzę i zrozumienie przedstawionego materiału. Ostatnią, czwartą część poświęcono zadaniom i ćwiczeniom.

Autorzy

Zapraszamy jednocześnie do zapoznania się z wcześniejszymi artykułami pracowników KTL w zakładce "Publikacje KTL: Monografie i artykuły" oraz wybranymi publikacjami Katedry Technologii Lotniczych, które można nabyć na stronie Wydawnictwa Politechniki Śląskiej ("Prawno-techniczny leksykon lotniczy z akronimami" można nabyć w Centrum Kształcenia Kadr Lotnictwa Cywilnego oraz otrzymać pocztą). Okładki wybranych książek przedstawiamy poniżej:

 

  • Aircraft_system
  • IFR
  • Leksykon
  • Meteorologia
  • NAWIGACJAPOWIETRZNA
  • Okl_AERONAUTICAL2
  • Prawo_i_procedury
  • aircraft_airframe
  • frazeologia
  • frazeologia_z_akronimami
  • inzynieria
  • suwaki_lotnicze
  • wybrane_zagagdnienia
  • zarządzanie_bezpieczeństwem

Simple Image Gallery Extended

SPIS TREŚCI

WSTĘP

WYKAZ SKRÓTÓW I OZNACZEŃ.. 13

I.   METEOROLOGICZNE WARUNKI WYKONYWANIA OPERACJI W TRANSPORCIE. POJĘCIA PODSTAWOWE.. 16

1.  PODSTAWY PRAWNE FUNKCJONOWANIA OSŁONY METEOROLOGICZNEJ. 16

1.1. Definicje atmosfery, pogody i informacji meteorologicznej 16

1.2. Meteorologiczna osłona lotnictwa cywilnego. 19

1.3. Światowa Organizacja Meteorologiczna. 21

1.4. Przepisy Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego. 22

1.5. Przepisy unijne oraz krajowe. 23

2. DEFINICJA METEROROLOGICZNYCH WARUNKÓW LOTÓW... 25

2.1. Zwykłe warunki atmosferyczne. 26

2.2. Trudne warunki atmosferyczne. 26

2.3. Minimalne warunki atmosferyczne. 26

2.4. Proste pytania i problemy. 27

3. CIŚNIENIE ATMOSFERYCZNE.. 28

3.1. Zmiany ciśnienia w zależności od wysokości 28

3.2. Standardowa atmosfera ICAO.. 29

3.3. Regulacja wysokościomierza. 29

3.4. Wysokość określana na podstawie ciśnienia. 30

3.5. Nastawianie wysokościomierza. 31

3.6. Nastawianie wysokościomierza na QFE.. 31

3.7. Nastawianie wysokościomierza na QNH.. 32

3.8. Gradient ciśnienia. 34

3.9. Pomiar ciśnienia atmosferycznego. 34

3.10. Proste pytania i problemy. 36

4. WILGOTNOŚĆ POWIETRZA.. 37

4.1. Woda w atmosferze. 37

4.2. Wskaźniki opisujące wilgotność powietrza. 38

4.3. Kondensacja pary wodnej 39

4.4. Pomiar wilgotności powietrza. 40

4.4.1. Psychrometry. 40

4.4.2. Higrometry. 41

4.5. Proste pytania i problemy. 41

5. TEMPERATURA POWIETRZA.. 43

5.1. Definicja temperatury powietrza - energia cieplna w atmosferze. 43

5.2. Dobowe zmiany temperatury powietrza. 45

5.3. Pionowe zmiany temperatury powietrza. 46

5.4. Pionowy gradient temperatury powietrza. 48

5.5. Inwersje temperatury. 48

5.5.1. Inwersje z wypromieniowania - radiacyjne. 49

5.5.2. Inwersje w wyniku turbulencji - inwersje adwekcyjne. 49

5.5.3. Inwersje osiadania. 50

5.5.4. Inwersje frontowe. 51

5.6. Pomiar temperatury powietrza. 51

5.7. Proste pytania i problemy. 53

6.  PIONOWE RUCHY POWIETRZA.. 54

6.1. Ruchy uporządkowane. 54

6.2. Ruchy nieuporządkowane. 55

6.3. Proste pytania i problemy. 58

7. WARUNKI RÓWNOWAGI TERMODYNAMICZNEJ ATMOSFERY.. 59

7.1. Proste pytania i problemy. 61

8. CHMURY.. 62

7.1. Obserwacja chmur 62

7.2. Klasyfikacja chmur 63

7.3. Wysokość różnych rodzajów chmur 69

7.4. Wielkość zachmurzenia. 70

7.5. Pomiar wysokości występowania chmur 71

7.6. Gęstość optyczna chmur 72

9. OPADY ATMOSFERYCZNE.. 75

8.1. Opady i ich związek z rodzajami chmur 77

8.2. Obserwacja opadów.. 78

8.3. Proste pytania i problemy. 79

10. WIDZIALNOŚĆ.. 80

9.1. Rodzaje widzialności 80

9.2. Widzialność z powietrza. 81

9.3. Widzialność punktów orientacyjnych. 82

9.4. Zjawiska pogody ograniczające widzialność. 83

9.5. Widzialność z powietrza w strefie niskich chmur warstwowych. 85

9.6. Ocena widzialności z powietrza. 86

9.7. Proste pytania i problemy. 87

11. WIATR PRZY POWIERZCHNI ZIEMI 88

10.1. Kierunek wiatru. 88

10.2. Prędkość wiatru. 90

10.3. Zmiana wiatru przy powierzchni ziemi 90

10.4. Prawo Buysa Ballota. 91

10.5. Wiatr w warstwie tarciowej 92

10.6. Adwekcja powietrza. 92

10.7. Pomiar kierunku i prędkości wiatru. 93

10. 8. Proste pytania i problemy. 94

12. PRĄDY STRUMIENIOWE.. 95

Proste pytania i problemy. 97

13. USKOK WIATRU.. 98

13.1. Lot statku powietrznego w strefie uskoku wiatru. 100

13.2. Proste pytania i problemy. 102

14. NIEBEZPIECZNE DLA LOTNICTWA ZJAWISKA POGODY.. 103

14.1. Burze. 103

14.1.1. Definicja burzy. 103

14.1.2. Klasyfikacja i charakterystyka burz. 103

14.1.3. Burze konwekcyjne. 104

14.1.4. Burze adwekcyjne. 105

14.1.5. Burze frontu chłodnego. 105

14.1.6. Przedfrontowe linie szkwałowo-burzowe. 106

14.1.7. Burze frontu ciepłego. 107

14.1.8. Burze frontu okluzji 108

14.1.9. Wyładowania elektryczne. 109

14.1.10. Proste pytania i problemy. 110

14.2. Turbulencje. 110

14.2.1. Pojęcie ruchu turbulencyjnego. 110

14.2.2. Definicja rzucania statkiem powietrznym.. 111

14.2.3. Przyczyny i rodzaje turbulencji 112

14.2.4. Pionowe i poziome zmiany intensywności rzucania. 113

14.2.5. Rzucanie pochodzenia termicznego. 114

14.2.6. Turbulencja dynamiczna. 115

14.2.7. Rzucanie orograficzne. 116

14.2.8. Proste pytania i problemy. 118

14.3. Oblodzenie. 119

14.3.1. Definicja oblodzenia. 119

14.3.2. Intensywność oblodzenia. 119

14.3.3. Obserwacja oblodzenia. 123

14.3.4. Proste pytania i problemy. 123

14.4. Mgły. 123

14.4.1. Mgła radiacyjna. 124

14.4.2. Mgła adwekcyjna. 125

13.4.3. Mgły frontowe. 126

14.4.4. Obserwacja mgły. 127

14.4.5. Proste pytania i problemy. 127

15. MASY POWIETRZA.. 128

15.1. Definicja masy powietrza. 128

15.2. Czynniki jednorodności mas powietrza. 128

15.3. Klasyfikacja mas powietrza. 129

15.4. Klasyfikacja termodynamiczna. 130

15.5. Transformacja mas powietrza. 130

15.6. Charakterystyka mas powietrza. 131

15.7. Proste pytania i problemy. 133

16. FRONTY ATMOSFERYCZNE.. 134

16.1. Definicja frontu atmosferycznego. 134

16.2. Klasyfikacja frontów.. 134

16.3. Charakterystyka stref zachmurzenia frontowego nad Polską. 137

16.4. Proste pytania i problemy. 146

17. UKŁADY BARYCZNE.. 147

17.1. Podstawowe układy baryczne. 147

17.2. Obszary działania cyklonów.. 148

17.3. Ruch układów barycznych. 149

II. CHARAKTERYSTYKA METEOROLOGICZNYCH WARUNKÓW LOTÓW... 152

18. METEOROLOGICZNE WARUNKI LOTÓW W CHMURACH.. 152

18.1. Warunki lotów w chmurach niskich warstwowych i warstwowo-kłębiastych stratus i stratocumulus  152

18.1.1. Wygląd i budowa chmury stratus. 152

18.1.2. Struktura podstawy niskich chmur warstwowych stratus. 154

18.1.3. Pomiar podstawy niskich chmur warstwowych stratus. 155

18.1.4. Występowanie i wpływ chmur stratus na loty. 155

17.1.5. Wygląd i budowa chmury stratocumulus. 159

17.1.6. Chmury warstwowo-kłębiaste - faliste. 160

17.2. Warunki lotów w chmurach kłębiastych i klębiastych opadowych cumulus i cumulonimbus  162

17.2.1. Wygląd i budowa chmury cumulus. 162

17.2.2. Występowanie i wpływ chmur cumulus na loty. 163

17.2.3. Wygląd i budowa chmury cumulonimbus. 164

17.2.4. Występowanie i wpływ chmur cumulonimbus na loty. 166

17.2.5. Zjawiska niebezpieczne mające wpływ na lot statku powietrznego występujące w chmurze Cb  169

17.3. Warunki lotów w chmurach piętra średniego - altocumulus i altostratus. 170

17.3.1. Wygląd i budowa chmury altocumulus. 170

17.3.2. Chmury średnie kłębiaste Ac pochodzenia falowego. 171

17.3.3. Chmury średnie kłębiaste Ac w postaci wieżyczek i strzępów.. 172

17.3.4. Chmura Ac na froncie chłodnym drugiego rodzaju. 172

17.3.5. Wygląd i budowa chmur altostratus - As. 173

17.4. Warunki lotów w chmurach warstwowych opadowych Ns. 174

17.5. Warunki lotów w chmurach pierzastych, warstwowo-pierzastych i kłębiasto-pierzastych: Ci, Cs, Cc  178

Proste pytania i problemy. 179

19. METEOROLOGICZNE WARUNKI LOTÓW W STREFIE NIEBEZPIECZNYCH ZJAWISK POGODY   180

19.1. Meteorologiczne warunki lotów w strefie działalności burzowej 180

19.1.1. Turbulencja. 180

19.1.2. Oblodzenie. 182

19.1.3. Gwaltowne zmiany kierunku i prędkości wiatru. Trąba powietrzna. 182

19.1.4. Szkwał 182

19.1.5. Uskok wiatru. 183

19.1.6. Wyładowania elektryczne. 184

19.1.7. Opady gradu. 186

Proste pytania i problemy. 186

19.2. Meteorologiczne warunki lotów w strefie oblodzenia. 187

19.2.1. Oblodzenie w chmurach niskich warstwowych St i warstwowo-kłębiastych Sc. 187

19.2.2. Oblodzenie w chmurach warstwowych deszczowych Ns oraz w średnich warstwowych As  188

19.2.3. Oblodzenie w chmurach kłębiastych Cu i kłębiasto-deszczowych Cb. 192

19.2.4. Oblodzenie w chmurach średnich kłębiastych Ac. 193

19.2.5. Oblodzenie w chmurach pierzastych Ci, pierzasto-warstwowych Cs i pierzasto-kłębiastych Cc  193

19.2.6. Podsumowanie. 194

Proste pytania i problemy. 194

19.3. Meteorologiczne warunki lotów w strefie turbulencji 195

19.3.1. Rzucanie w chmurach kłębiastych Cu i kłębiastych opadowych Cb. 195

19.3.2. Rzucanie w chmurach niskich St, Sc i średnich As, Ns, Ac. 196

19.3.3. Rzucanie w chmurach pierzastych Ci, Cs, Cc. 197

19.3.4. Rzucanie w obszarze tropopauzy. 197

19.3.5. Rzucanie w prądach strumieniowych. 198

19.3.6. Podsumowanie. 200

Proste pytania i problemy. 200

20. METEOROLOGICZNE WARUNKI LOTÓW W MASACH POWIETRZA.. 202

20.1. Warunki lotów w powietrzu arktycznym.. 202

20.2. Warunki lotów w powietrzu polarnym.. 204

20.3. Warunki lotów w powietrzu zwrotnikowym.. 208

20.4. Proste pytania i problemy. 212

21. METEOROLOGICZNE WARUNKI LOTÓW W STREFIE FRONTÓW ATMOSFERYCZNYCH   213

21.1. Meteorologiczne warunki lotów w strefie frontów ciepłych. 213

21.1.1. Wysokość dolnej granicy chmur 216

21.1.2. Wysokość górnej granicy chmur. Pionowa rozciągłość chmur 217

21.1.3. Rozwarstwienie chmur. Grubość warstw zachmurzenia i warstw bezchmurnych. 219

21.2. Proste pytania i problemy. 220

21.2. Meteorologiczne warunki lotów w strefie frontów chłodnych. 220

20.2.1, Warunki lotów w strefie frontów chłodnych pierwszego rodzaju. 221

20.2.2. Warunki lotów w strefie frontów chłodnych drugiego rodzaju. 222

20.2.3. Wysokość dolnej granicy chmur 225

20.2.4. Wysokość górnej granicy chmur. Pionowa rozciągłość chmur 227

Proste pytania i problemy. 228

21.3. Meteorologiczne warunki lotów w strefie frontów okluzji 228

20.3.1. Warunki lotów w strefie frontów okluzji ciepłej 229

20.3.2. Warunki lotów w strefie frontów okluzji chłodnej 230

20.3.3. Wysokość dolnej i górnej granicy chmur 232

20.3.4. Pionowa rozciągłość chmur. Rozwarstwienia chmur 232

21.4. Warunki lotów w strefie frontów drugorzędnych. 233

Proste pytania i problemy. 234

22. METEOROLOGICZNE WARUNKI LOTÓW W UKŁADACH BARYCZNYCH.. 235

22.1. Układy niskiego ciśnienia. 235

21.1.1. Pogoda w czasie przechodzenia frontu ciepłego. 236

21.1.2. Pogoda w sektorze ciepłym niżu. 237

21.1.3. Pogoda w czasie przechodzenia frontu chłodnego. 237

21.1.4. Pogoda w tylnej - zachodniej części niżu. 237

21.1.5. Pogoda w północnej części niżu. 238

21.2. Warunki lotów w układach wysokiego ciśnienia. 238

23. OCENA WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH PODCZAS LOTU.. 241

23.1. Analiza i ocena zachmurzenia. 241

22.2. Ocena mas powietrza. 242

22.3. Ocena frontów atmosferycznych. 243

III. OCENA METEOROLOGICZNYCH WARUNKÓW LOTÓW NA PODSTAWIE WTÓRNEJ ANALIZY MAP SYNOPTYCZNYCH.. 245

24. MAPY POGODY.. 245

25. ROZMIESZCZENIE DANYCH O POGODZIE WOKÓŁ KÓŁKA STACJI METEOROLOGICZNEJ  247

26. ZASADY CZYTANIA DANYCH O POGODZIE Z MAPY SYNOPTYCZNEJ. 248

27. ILUSTRACJA MAPY POGODY.. 255

28. WTÓRNA ANALIZA MATERIAŁÓW SYNOPTYCZNYCH.. 258

28.1. Pojęcie wtórnej analizy synoptycznej 258

28.2. Charakterystyka wtórnej analizy synoptycznej 259

29. ZASTOSOWANIE TECHNIK SATELITARNYCH W OSŁONIE METEOROLOGICZNEJ LOTÓW    266

29.1. Funkcje systemu METEOSAT. 267

29.2. Wykorzystanie techniki satelitarnej do opracowywania lotniczych prognoz pogody. 267

30.  DEPESZE METEOROLOGICZNE.. 270

30.1. NOTAM... 270

30.2. Instrukcja wypełniania formularza NOTAM... 271

30.3. SNOWTAM... 276

30.4. METAR.. 280

30.5. TREND.. 284

30.6. SPECI. 285

30.7. TAF. 286

30.8. GAMET. 286

30.9. SIGMET i AIRMET. 289

30.10. SIGNIFICANT. 290

BIBLIOGRAFIA.. 293

Książki autorskie. 293

Krajowe akty prawne. 294

Akty prawne Unii Europejskiej 294

Załączniki do konwencji chicagowskiej 294

Podręczniki ICAO.. 294

Strony internetowe